Cắt giảm 35% TTHC xây dựng: Giải bài toán chi phí và thời gian cho doanh nghiệp

Việc Bộ Xây dựng đề xuất cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng với tỷ lệ cắt giảm 35% hứa hẹn tạo bước ngoặt lớn, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và thời gian vận hành.

Tại hội nghị giao ban công tác diễn ra vào sáng ⁸⁄₅, ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, đã công bố những kết quả mang tính đột phá trong nỗ lực tinh gọn bộ máy hành chính. Đây không chỉ là những con số thống kê đơn thuần mà là minh chứng cho tư duy quản lý mới: chuyển từ kiểm soát sang kiến tạo phát triển.

Toàn cảnh chiến dịch “tinh gọn” bộ máy hành chính của Bộ Xây dựng

Tính đến thời điểm hiện tại, Bộ Xây dựng đang quản lý tổng cộng 454 thủ tục hành chính (TTHC), trong đó có 243 thủ tục thực hiện trực tiếp tại cấp bộ. Qua rà soát kỹ lưỡng trong tháng ⁴⁄₂₀₂₆, cơ quan này đã đưa ra những đề xuất quyết liệt nhằm loại bỏ những rào cản không cần thiết.

Cụ thể, Bộ đề xuất bãi bỏ 56 thủ tục, đơn giản hóa 91 thủ tục và phân cấp 10 thủ tục. Tổng số 157 TTHC được điều chỉnh, tương đương gần 35% tổng lượng thủ tục hiện có. Đặc biệt, đối với các điều kiện đầu tư kinh doanh, Bộ Xây dựng đề xuất cắt giảm 19 ngành nghề (chiếm 30%) và loại bỏ 102 trên tổng số 249 điều kiện (đạt tỷ lệ gần 41%).

Kết quả này đưa Bộ Xây dựng trở thành một trong ba bộ hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu theo Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2, khẳng định quyết tâm trong việc giảm bớt gánh nặng cho cộng đồng doanh nghiệp.

Tác động thực tế: Khi “giấy phép con” không còn là rào cản

Trong thực tế vận hành, các “giấy phép con” thường là nguyên nhân gây ra chi phí tuân thủ cao và kéo dài thời gian triển khai dự án. Việc cắt giảm mạnh mẽ các điều kiện kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường nhanh hơn, minh bạch hơn.

Ông Hoàng nhấn mạnh, trọng tâm trong tháng ⁵⁄₂₀₂₆ sẽ là việc cắt giảm thực chất. Điều này có nghĩa là không chỉ giảm về số lượng mà phải giảm về thời gian giải quyết hồ sơ và chi phí thực tế mà doanh nghiệp phải bỏ ra. Đồng thời, việc phân cấp, phân quyền sẽ đi đôi với tăng cường giám sát để đảm bảo hiệu lực quản lý nhà nước không bị buông lỏng.

Điểm sáng trong lĩnh vực hàng không: Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất trong dự thảo Nghị định về cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh là việc đơn giản hóa ¹⁴⁄₂₆ thủ tục hành chính. Tư duy quản lý tại đây đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng hậu kiểm, phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO).

Những thủ tục được đề xuất bãi bỏ hoàn toàn

Có tới 10 thủ tục hành chính được đề xuất xóa bỏ để tạo môi trường kinh doanh công bằng, bao gồm:

• Thủ tục mở cảng hàng không, sân bay.
• Nhóm cấp giấy chứng nhận đăng ký cảng hàng không, sân bay (bao gồm đăng ký tạm thời, sửa đổi nội dung và cấp lại).
• Nhóm thủ tục đóng cảng hàng không, sân bay (trong các trường hợp thiên tai, dịch bệnh, sự cố hoặc để cải tạo, mở rộng).
• Phê duyệt bản vẽ tổng mặt bằng trong phạm vi dự án được giao đầu tư.
• Cấp số biển kiểm soát của tiện hoạt động tại cảng hàng không.

Tối ưu hóa quy trình và phân cấp quản lý

Đối với các thủ tục điều chỉnh, dự thảo đề xuất chuyển việc cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho phương tiện, thiết bị chuyên ngành sang Cục Đăng kiểm giải quyết. Điều này giúp chuyên môn hóa quy trình và giảm bớt khâu trung gian.

Về phân cấp, thực hiện theo Quyết định số 1015/QĐ-TTg, hai thủ tục quan trọng là cấp giấy phép kinh doanh cảng hàng không và cấp lại giấy phép kinh doanh cảng hàng không sẽ được chuyển giao từ Bộ Xây dựng xuống Cục Hàng không Việt Nam.

Lộ trình tiếp theo và góc nhìn chuyên gia

Bên cạnh cải cách TTHC, Bộ Xây dựng cũng đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam dựa trên Nghị quyết số 77/NQ-CP, cùng nhiều luật chuyên ngành khác. Điều này cho thấy một chiến lược tổng thể: vừa tinh gọn quy trình, vừa hoàn thiện khung pháp lý.

Nhận định chuyên gia: Việc chuyển dịch từ “tiền kiểm” (kiểm tra trước khi cấp phép) sang “hậu kiểm” (giám sát sau khi hoạt động) là bước đi tất yếu của các nền kinh tế phát triển. Điều này đặt niềm tin vào sự tự giác và trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời giải phóng nguồn lực cho cơ quan quản lý để tập trung vào những khâu trọng yếu, rủi ro cao.

Liệu việc cắt giảm 35% TTHC có đủ để xóa bỏ hoàn toàn tình trạng “nhũng nhiễu” trong thực tế triển khai tại các địa phương? Đây sẽ là câu hỏi mà các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm trong thời gian tới. Bạn đánh giá thế nào về những thay đổi này? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc gửi phản hồi cho chúng tôi.