Hội chứng Pica: Giải mã cơn nghiện ăn đất sét gây sốc trên mạng xã hội

Hội chứng Pica khiến nhiều người khao khát ăn đất sét và các vật thể không dinh dưỡng, một tình trạng rối loạn ăn uống tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng mà chúng ta cần cảnh giác.

Thời gian gần đây, cộng đồng mạng không khỏi bàng hoàng trước những video ghi lại cảnh một cô gái trẻ thản nhiên bẻ từng mảng đất sét khô, nhai rau ráu như thể đó là những miếng bánh quy giòn rụm. Không phải là một trò đùa hay thử thách nhất thời, hành động này xuất phát từ một nỗi thèm khát mãnh liệt, khiến người xem vừa kinh hãi vừa tò mò không thể rời mắt.

Đối với người mắc chứng nghiện này, những mảng đất sét bám đầy bụi với mùi ngai ngái không hề gây ghê sợ mà trái lại, mang đến một sự thỏa mãn khó tả. Cô gái trong video chia sẻ rằng nếu không được ăn, cô sẽ cảm thấy bứt rứt, khó chịu và tâm trí luôn bị ám ảnh bởi những cục đất sét. Đây không phải là trường hợp đơn lẻ; tại Mỹ, châu Phi và Nam Á, ngày càng nhiều phụ nữ công khai sở thích nhấm nháp đất nung hoặc đất trồng cây như một món ăn vặt thường ngày.

Hội chứng Pica: Khi cơ thể thèm những thứ “không thể ăn”

Dưới góc độ y khoa, hiện tượng này được gọi là hội chứng Pica. Đây là một dạng rối loạn ăn uống hiếm gặp, đặc trưng bởi việc người bệnh bị thôi thúc mãnh liệt trong việc tiêu thụ những chất không có giá trị dinh dưỡng như đất, cát, phấn, giấy, tóc, xà phòng hoặc thậm chí là kim loại.

Điểm đáng chú ý là người mắc Pica hoàn toàn nhận thức được những thứ họ ăn không phải là thực phẩm, nhưng họ không thể cưỡng lại sự thôi thúc từ bên trong. Một số người mô tả cảm giác này giống như một cơn nghiện thực thụ: chỉ cần ngửi thấy mùi đất sau cơn mưa là “miệng bắt đầu chảy nước”, hoặc luôn phải mang theo túi đất sét nhỏ để giảm bớt căng thẳng.

Nguyên nhân sâu xa đằng sau cơn nghiện kỳ lạ

Các chuyên gia y tế và tâm lý học cho rằng Pica không đơn thuần là một thói quen xấu mà thường là dấu hiệu của những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn:

• Thiếu hụt khoáng chất: Thiếu sắt (thiếu máu) hoặc thiếu kẽm là những nguyên nhân phổ biến nhất. Khi cơ thể thiếu hụt vi chất, não bộ có thể phát ra những tín hiệu sai lệch, khiến người bệnh tìm kiếm khoáng chất từ những nguồn không chính thống như đất sét.
• Rối loạn tâm lý: Căng thẳng kéo dài, lo âu hoặc các chứng ám ảnh cưỡng chế (OCD) có thể dẫn đến hành vi ăn vật lạ như một cơ chế tự xoa dịu.
• Kích thích giác quan: Một số người bị thu hút bởi kết cấu giòn, xốp và mùi đặc trưng của đất sét, dần dần hình thành sự lệ thuộc về cảm giác.

Những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng không thể ngó lơ

Việc xem những video ăn đất sét có thể mang lại cảm giác “thỏa mãn” về thính giác (tương tự ASMR), nhưng thực tế y khoa lại là một kịch bản đáng sợ. Việc nạp đất sét vào cơ thể thường xuyên dẫn đến những hệ lụy khôn lường:

Thứ nhất là nguy cơ tắc nghẽn vật lý. Đất sét khi vào dạ dày có thể vón cục, gây tắc ruột nghiêm trọng, buộc bệnh nhân phải can thiệp phẫu thuật khẩn cấp. Thứ hai là nhiễm độc. Đất tự nhiên chứa nhiều kim loại nặng như chì, thạch tín và các loại ký sinh trùng, vi khuẩn gây bệnh. Cuối cùng là rối loạn hấp thu. Đất sét có thể liên kết với các chất dinh dưỡng trong ruột, khiến cơ thể không thể hấp thụ sắt và khoáng chất, vô tình làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt ban đầu.

Vì sao những nội dung “kinh dị” này lại dễ dàng viral?

Việc các video ăn đất sét thu hút hàng triệu lượt xem không nằm ngoài quy luật tâm lý học truyền thông. Tiếng vỡ lạo xạo của đất sét kết hợp với biểu cảm thích thú của người ăn tạo ra một sự tương phản mạnh mẽ: vừa gây ghê sợ nhưng lại vừa cuốn hút. Điều này đánh trúng bản năng tò mò nguyên thủy của con người đối với những điều khác thường và dị biệt.

Tuy nhiên, chúng ta cần tỉnh táo để không biến những rối loạn y khoa thành một trào lưu giải trí. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu thèm ăn những vật không phải thực phẩm, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa nội tiết hoặc tâm lý để được thăm khám và điều trị kịp thời bằng cách bổ sung vi chất hoặc trị liệu tâm lý.

Bạn nghĩ sao về hiện tượng này? Liệu sự tò mò trên mạng xã hội có đang vô tình cổ xúy cho những hành vi gây hại cho sức khỏe? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới.